रेरा ॲक्ट म्हणजे काय? पूर्ण फॉर्म, नियम, अर्थ आणि प्रमुख लाभ स्पष्ट केले आहेत

रिअल इस्टेट (नियमन आणि विकास) कायदा, सामान्यपणे रेरा म्हणून ओळखला जातो, भारताच्या रिअल इस्टेट क्षेत्रात पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि कार्यक्षमता आणण्यासाठी सुरू करण्यात आला. 1 मे 2017 पासून लागू, हा कायदा निवासी आणि व्यावसायिक रिअल इस्टेट प्रकल्पांचे नियमन करतो आणि घर खरेदीदारांच्या हिताचे संरक्षण करतो. होम लोन किंवा होम कन्स्ट्रक्शन लोन वापरून प्रॉपर्टी खरेदी करण्याची योजना असलेल्या व्यक्तींसाठी, RERA फ्रेमवर्क समजून घेणे आवश्यक आहे, कारण ते थेट प्रोजेक्ट विश्वसनीयता, डिलिव्हरी टाइमलाईन्स आणि फायनान्शियल सुरक्षेवर परिणाम करते.

रिअल इस्टेटमध्ये RERA चा पूर्ण फॉर्म आणि अर्थ

RERA चा फूल फॉर्म म्हणजे रिअल इस्टेट (नियमन आणि विकास) कायदा. रिअल इस्टेटमध्ये, RERA म्हणजे एक वैधानिक फ्रेमवर्क असतो जो रिअल इस्टेट प्रकल्प कसे सुरू केले जातात, मार्केट केले जातात, विकले जातात आणि वितरित केले जातात हे नियंत्रित करतो. जेव्हा लोक रिअल इस्टेटमध्ये RERA च्या फूल फॉर्मचा संदर्भ घेतात, तेव्हा ते या केंद्रीय कायद्याला संबोधित करीत असतात जे प्रत्येक राज्यात स्थापित नियामक प्राधिकरणासह पात्र प्रकल्प आणि रिअल इस्टेट एजंटचे रजिस्ट्रेशन अनिवार्य करते.

RERA ॲक्ट म्हणजे काय

RERA ॲक्ट रिअल इस्टेट पद्धतींचे मानकीकरण करण्यावर आणि डेव्हलपर्स आणि खरेदीदारांमध्ये योग्य व्यवहार सुनिश्चित करण्यावर लक्ष केंद्रित करते. यासाठी डेव्हलपर्सना प्रोजेक्ट तपशील उघड करणे, घोषित कालमर्यादेचे पालन करणे आणि कठोर फायनान्शियल शिस्त पाळणे आवश्यक आहे. या कायद्यानुसार प्रत्येक राज्यात अनुपालनाचे संनियंत्रण करण्यासाठी, विवादांचे निराकरण करण्यासाठी आणि जेथे आवश्यक असेल तेथे दंड लादण्यासाठी रिअल इस्टेट नियामक प्राधिकरण स्थापित केले जाते. थोडक्यात, RERA ॲक्ट पारदर्शक आणि खरेदीदार-केंद्रित रिअल इस्टेट इकोसिस्टीम तयार करण्याविषयी आहे.

RERA ॲक्टचा उद्देश

RERA ॲक्टचा उद्देश काय आहे हे सर्वात वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न आहेत. प्रोजेक्ट विलंब, दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती आणि अयोग्य करार अटींपासून घर खरेदीदारांचे संरक्षण करणे हे प्राथमिक उद्दीष्ट आहे. या ॲक्टचे उद्दीष्ट डेव्हलपर्स वर जबाबदारी लागू करून आणि राज्यांमध्ये एकसमान नियामक फ्रेमवर्क तयार करून इन्व्हेस्टरचा आत्मविश्वास वाढविणे आहे.

RERA रजिस्ट्रेशन आणि RERA मंजूर प्रोजेक्ट्स

जेव्‍हा एखादा प्रोजेक्ट संबंधित राज्य RERA प्राधिकरणाकडे रजिस्टर्ड असतो आणि कायद्याच्या सर्व तरतुदींचे पालन करतो तेव्‍हा तो RERA मान्यताप्राप्त मानला जातो. यामध्ये जमिनीचे टायटल, मंजुरी, प्रोजेक्ट लेआऊट, टाइमलाईन्स आणि फायनान्शियल तपशील प्रकटीकरण समाविष्ट आहे. केवळ नोंदणीकृत प्रोजेक्टचेच मार्केटिंग किंवा खरेदीदारांना विक्री केली जाऊ शकते.

RERA नंबर म्हणजे काय

RERA नंबर हा RERA प्राधिकरणाकडे यशस्वी रजिस्ट्रेशन केल्यावर प्रोजेक्ट किंवा रिअल इस्टेट एजंटला जारी केलेला एक युनिक रजिस्ट्रेशन नंबर आहे. हा नंबर सर्व जाहिराती, ब्रोशर आणि अधिकृत कम्युनिकेशनमध्ये नमूद करणे आवश्यक आहे. खरेदीदार प्रोजेक्ट प्रमाणीकरण व्हेरिफाय करण्यासाठी आणि त्याची प्रगती ट्रॅक करण्यासाठी RERA नंबर वापरू शकतात.तसेच वाचा: प्रॉपर्टी टॅक्स म्हणजे काय? - कॅल्क्युलेशन आणि लाभ

प्रॉपर्टी RERA रजिस्टर्ड आहे का हे कसे तपासावे

घर खरेदीदार अनेकदा प्रॉपर्टी RERA-रजिस्टर्ड आहे का हे कसे तपासावे हे विचारतात. संबंधित राज्य RERA प्राधिकरणाच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट देऊन हे केले जाऊ शकते. प्रोजेक्टचे नाव, डेव्हलपरचे नाव किंवा RERA नंबर एन्टर करून, खरेदीदार तपशीलवार प्रोजेक्ट माहिती, मंजुरी, टाइमलाईन्स आणि अनुपालन स्थिती ॲक्सेस करू शकतात. होम लोन किंवा होम कन्स्ट्रक्शन लोनसाठी अप्लाय करण्यापूर्वी ही व्हेरिफिकेशन स्टेप विशेषत: महत्त्वाची आहे.

RERA नियम आणि 70:30 नियमाचे स्पष्टीकरण

ॲक्ट अंतर्गत सर्वात महत्त्वाच्या तरतुदींपैकी एक म्हणजे RERA चा 70:30 नियम. या नियमानुसार, डेव्हलपर्सनी खरेदीदारांकडून संकलित केलेल्या निधीपैकी 70 टक्के RERA अकाउंटमध्ये जमा करणे आवश्यक आहे. हे अकाउंट केवळ त्या विशिष्ट प्रकल्पाच्या जमीन खर्च आणि बांधकाम खर्चासाठी वापरले जाऊ शकते. उर्वरित 30 टक्के इतर परवानगीयोग्य उद्देशांसाठी वापरले जाऊ शकते. हा नियम फंड डायव्हर्जनला प्रतिबंधित करतो आणि वेळेवर प्रोजेक्ट पूर्ण होण्याची खात्री देतो.

RERA अकाउंट म्हणजे काय

RERA अकाउंट हे एस्क्रो-स्टाईल बँक अकाउंट आहे, ज्यामध्ये खरेदीदारांकडून मिळालेल्या फंडपैकी अनिवार्य 70 टक्के रक्‍कम जमा केली जाते. या अकाउंटमधून विद्ड्रॉलला केवळ प्रोजेक्ट पूर्ण होण्याच्या स्थितीच्या प्रमाणातच परवानगी आहे आणि इंजिनिअर, आर्किटेक्ट आणि चार्टर्ड अकाउंटंटद्वारे प्रमाणित असणे आवश्यक आहे.

RERA ॲक्टचे प्रमुख लाभ

घर खरेदीदारांसाठी RERA चे फायदे - जेव्हा खरेदीदार RERA चा फायदा काय आहे हे विचारतात, तेव्हा त्‍याचे उत्तर त्याच्या मजबूत ग्राहक संरक्षण उपाययोजनांमध्ये दडलेले असते. हा ॲक्ट वेळेवर ताबा मिळणे, स्पष्ट कार्पेट क्षेत्राची व्याख्या, किंमतीमध्ये पारदर्शकता आणि तक्रार निवारण यंत्रणेची उपलब्धता सुनिश्चित करतो. जर प्रोजेक्ट डिलिव्हरीला विलंब झाला तर खरेदीदारांना भरपाई प्राप्त करण्याचा अधिकार देखील असतो. रिअल इस्टेट सेक्टरसाठी RERA चे फायदे - RERA ने रिअल इस्टेट सेक्टरमध्ये शिस्त लक्षणीयरित्या सुधारली आहे. प्रमाणित पद्धतींची अंमलबजावणी करून, त्याने सट्टेबाजीच्या उपक्रमांना आळा बसला आहे आणि प्रकल्पाची विश्वासार्हता सुधारली आहे. RERA नियमांचे पालन करणाऱ्या डेव्हलपर्सना खरेदीदारांच्या वाढीव विश्वासाचा आणि संस्थात्मक फायनान्सिंग सुलभ उपलब्‍ध होते.

RERA आणि होम लोन

होम लोन मंजुरीमध्ये RERA अनुपालन महत्त्वाची भूमिका बजावते. फायनान्शियल इन्स्टिट्यूशन्स RERA-रजिस्टर्ड प्रकल्पांना लोन देण्यास प्राधान्य देतात कारण त्यांच्याकडे कमी रेग्युलेटरी आणि डिलिव्हरी रिस्क असते. होम लोन सुविधांसाठी अप्लाय करण्याची योजना असलेल्या कर्जदारांसाठी, RERA-मंजूर प्रोजेक्टमध्ये प्रॉपर्टी खरेदी करणे पात्रता सुधारते आणि डॉक्युमेंटेशन सुलभ करते. त्याचप्रमाणे, निर्माणाधीन प्रॉपर्टीसाठी, RERA रजिस्ट्रेशन अनेकदा होम कन्स्ट्रक्शन लोन प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक आहे.

RERA अंतर्गत खरेदीदार हक्क आणि डेव्हलपर जबाबदाऱ्या

या ॲक्ट अंतर्गत, डेव्हलपर्सना घोषित कालमर्यादा आणि वैशिष्ट्यांनुसार प्रकल्प पूर्ण करणे आवश्यक आहे. ताबा मिळाल्यापासून पाच वर्षांच्या आत कोणतीही संरचनात्मक त्रुटी आढळल्‍यास कोणत्याही अतिरिक्त खर्चाशिवाय डेव्हलपरद्वारे ती सुधारित करणे आवश्यक आहे. प्रोजेक्टला मोठा विलंब झाल्यास किंवा नियमांचे उल्लंघन झाल्यास, खरेदीदारांना प्रोजेक्टमधून बाहेर पडण्याचा आणि इंटरेस्टसह रिफंडचा क्लेम करण्याचा अधिकार आहे

RERA विवाद निराकरण यंत्रणा

RERA ॲक्ट राज्य RERA प्राधिकरण आणि अपील न्यायाधिकरणांद्वारे फास्ट-ट्रॅक विवाद निराकरण सिस्टीम स्थापित करतो. घर खरेदीदार ऑनलाईन तक्रार दाखल करू शकतात, ज्यामुळे तक्रार निवारण प्रक्रिया जलद आणि पारंपारिक कायदेशीर मार्गांच्या तुलनेत अधिक सुलभ होऊ शकते.

 तसेच वाचा: झिरो क्रेडिट रेकॉर्डसह होम लोन कसे मिळवावे?

निष्कर्ष

RERA ॲक्टने पारदर्शकता, जबाबदारी आणि खरेदीदार संरक्षणाला प्रोत्साहन देऊन भारतीय रिअल इस्टेट क्षेत्रात बदल केला आहे. रिअल इस्टेटमध्ये RERA चा फूल फॉर्म आणि RERA चा अर्थ समजून घेण्यापासून ते RERA नंबर आणि RERA अकाउंट म्हणजे काय हे जाणून घेण्यापर्यंत, खरेदीदार आता माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी चांगल्या प्रकारे सुसज्ज आहेत. 70:30 नियमासह ॲक्टच्या तरतुदींनी फायनान्शियल शिस्त मजबूत केली आहे आणि प्रोजेक्ट विलंब कमी केला आहे. होम लोन किंवा होम कन्स्ट्रक्शन लोन वापरून प्रॉपर्टी खरेदी करण्याची योजना बनवणाऱ्या व्यक्तींसाठी, RERA-रजिस्टर्ड प्रोजेक्ट निवडणे अधिक सुरक्षा आणि आत्मविश्वास प्रदान करते. अनुपालन आणि खरेदीदारांना सक्षम बनवून, रिअल इस्टेट सेक्टरमध्ये विश्वास निर्माण करण्यात RERA महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे, ज्यामुळे गृहम हाऊसिंग फायनान्स सारख्या संस्थांनी जबाबदार लेंडिंग दृष्टीकोनासह चांगले संरेखित केले जाते.

सामान्य प्रश्न

1. रेराचा उद्देश काय आहे?

रेराचा एकमेव उद्देश घर खरेदीदारांच्या हिताचे संरक्षण करणे आणि रिअल इस्टेट प्रकल्पांमध्ये बाजारपेठेतील पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व आणणे आहे.

2. RERA चा फूल फॉर्म काय आहे?

रेरा म्हणजे रिअल इस्टेट (नियमन आणि विकास) कायदा.

3. रेरा अंतर्गत कोणाला रजिस्टर करावे लागेल?

रेरा अंतर्गत नोंदणी करण्यासाठी विशिष्ट आकारापेक्षा जास्त प्रकल्प/प्लॉट्सच्या विक्रीचा प्रस्ताव देणार्‍या सर्व रिअल इस्टेट डेव्हलपर्स आणि एजंट्ससाठी हे अनिवार्य आहे.

4. रेरा अंतर्गत 70% आणि 30% नियम काय आहे?

रकमेच्या 70% स्वतंत्र अकाउंटमध्ये जमा करणे आवश्यक आहे आणि केवळ प्रकल्प खर्चासाठीच वापरले जाऊ शकते, तर केवळ 30% इतर खर्चासाठी वापरले जाऊ शकते.

5. रेरा घर खरेदीदारांवर कसा परिणाम करते?

रेरा खरेदीदारांना प्रोजेक्ट तपशील, टाइमलाईन, फायनान्स आणि तक्रार निवारण विषयी योग्य माहिती देते.

6. जर प्रोजेक्ट रेरा-रजिस्टर्ड नसेल तर काय होईल?

जर RERA अंतर्गत प्रोजेक्ट रजिस्‍टर्ड नसेल तर अशा प्रोजेक्टची विक्री बेकायदेशीर आहे आणि तो विविध दंड किंवा स्टॉप-वर्क ऑर्डरसाठी पात्र आहे.

7. रेरा ॲक्ट अंतर्गत कार्पेट एरिया कसे परिभाषित केले जाते?

RERA अंतर्गत, भिंती आणि सामान्य भाग वगळून फ्लॅटच्या भिंतींच्‍या आतील वास्तविक जमिनीच्या क्षेत्राला कार्पेट एरिया म्‍हणतात.

8.प्रॉपर्टी रेरा-कंप्लायंट आहे का हे मी कसे व्हेरिफाय करू?

अनुपालनाची पडताळणी करण्यासाठी, अधिकृत राज्य RERA वेबसाइट पाहताना प्रोजेक्टचा रजिस्‍ट्रेशन क्रमांक आणि तपशील शोधा.

9. घर खरेदीदार रेरा अंतर्गत तक्रार कशी दाखल करू शकतो?

राज्य रेरा पोर्टलवर किंवा रेरा प्राधिकरण कार्यालयात घर खरेदीदाराद्वारे ऑनलाईन तक्रार दाखल केली जाऊ शकते.

10. रेरा रजिस्ट्रेशन शिवाय फ्लॅट खरेदी करणे सुरक्षित आहे का?

RERA नोंदणी नसलेला फ्लॅट खरेदीदारासाठी जोखमीचा असतो, कारण त्याला कोणतेही कायदेशीर संरक्षण किंवा पारदर्शकता मिळत नाही.